गुणवत्ता शोध चाचणी इयत्ता दुसरी 2026 स्पष्टीकरणासह उत्तर सूची

विभाग I : प्रथम भाषा (मराठी)

प्रश्न १: चित्र व नांव यांची चुकीची जोडी निवडा.

अचूक पर्याय: २)

स्पष्टीकरण: चित्रात ' एडका ' दाखवला आहे, मात्र खाली मेंढी' असे नाव दिले आहे, म्हणून ही जोडी चुकीची आहे.

प्रश्न २: 'सुंदर' या शब्दाचा विरूध्दार्थी शब्द कोणता ?

अचूक पर्याय: ३) कुरुप

स्पष्टीकरण: सुंदर या शब्दाचा नेमका उलट अर्थ असलेला शब्द 'कुरुप' हा आहे.

प्रश्न ३: रिकाम्या जागी कोणते अक्षर भरून अर्थपूर्ण शब्द तयार होतील ? (आ_व, का_ड, मा_ड) 

अचूक पर्याय: २) क

स्पष्टीकरण: 'क' हे अक्षर ठेवल्यास 'आवक', 'कापड' आणि 'माकड' हे तीनही अर्थपूर्ण शब्द तयार होतात.

प्रश्न ४: जसे म्हैस-रेडकू तसे शेळी - ?

अचूक पर्याय: २) करडू

स्पष्टीकरण: म्हशीच्या पिलाला रेडकू म्हणतात, त्याचप्रमाणे शेळीच्या पिलाला 'करडू' म्हणतात.

प्रश्न ५: गटात न बसणारा पर्याय निवडा.

अचूक पर्याय: ४) फुलपाखरू

स्पष्टीकरण: पोपट, कोंबडी आणि कबूतर हे पक्षी आहेत, तर फुलपाखरू हा कीटक वर्गात मोडतो.

प्रश्न ६: पुढील अक्षरे जुळवून अर्थपूर्ण शब्द बनवा. (क, ण, शि, र) 

अचूक पर्याय: ३) शिकरण

स्पष्टीकरण: दिलेल्या अक्षरांपासून 'शिकरण' हा योग्य मराठी शब्द तयार होतो.

प्रश्न ७: आठवडी बाजारात विकण्यासाठी खालीलपैकी काय नसते ?

अचूक पर्याय: २) दूध

स्पष्टीकरण: भाजी, कपडे आणि भांडी हे आठवडी बाजाराचे मुख्य घटक आहेत; दूध सामान्यतः दररोज डेअरीतून घेतले जाते.

प्रश्न ८: खालीलपैकी योग्य क्रमाने कोणत्या पर्यायात अक्षरे आहेत ?

अचूक पर्याय: १) श, ष, स

स्पष्टीकरण: मराठी वर्णमालेच्या क्रमानुसार 'श' नंतर 'ष' आणि त्यानंतर 'स' येतो.

प्रश्न ९: खालीलपैकी आकाशात नसणारे कोण ?

अचूक पर्याय: ३) झाड

स्पष्टीकरण: सूर्य, चंद्र आणि चांदण्या आकाशात असतात, परंतु झाड हे जमिनीवर असते.

प्रश्न १०: खालीलपैकी चुकीचा पर्याय ओळखा.

अचूक पर्याय: १) बाजरी - धिरडे

स्पष्टीकरण: डाळ-वडे, पालक-भजी आणि मूग-खिचडी या योग्य जोड्या आहेत; धिरडे प्रामुख्याने बेसन किंवा तांदळाच्या पिठाचे केले जाते.

प्रश्न ११: चित्रातील सणाला काय नसते ?

अचूक पर्याय: ४) पुरणपोळी

स्पष्टीकरण: चित्रात दिवाळीचा सण आहे, ज्यात आकाशकंदील, पणती आणि रांगोळी असते, पण पुरणपोळी हा मुख्यत्वे होळीचा पदार्थ आहे.

प्रश्न १२: खालीलपैकी शुध्द शब्द ओळखा.

अचूक पर्याय: ३) कणीस

स्पष्टीकरण: दिलेल्या पर्यायांपैकी 'कणीस' हा शब्द शुद्ध स्वरूपात लिहिला आहे.

प्रश्न १३: गटातील वेगळा शब्द ओळखा.

अचूक पर्याय: २) ढोल

स्पष्टीकरण: सनई, पिपाणी आणि बासरी ही सर्व फुंकून वाजवण्याची (सुषिर) वाद्ये आहेत, तर ढोल हे चर्मवाद्य आहे.

प्रश्न १४: रिकाम्या जागी पर्यायातील कोणते योग्य अक्षर भरून शब्द तयार होईल? (शे_गा) 

अचूक पर्याय: ४) व 

स्पष्टीकरण: ' व ' हे अक्षर भरल्यास 'शेळी' हा अर्थपूर्ण शब्द पूर्ण होतो.

प्रश्न १५: अयोग्य पर्याय निवडा.

अचूक पर्याय: १) तो वासरू

स्पष्टीकरण: व्याकरणदृष्ट्या 'ते वासरू' असे म्हटले जाते, म्हणून 'तो वासरू' हा पर्याय चुकीचा आहे.

विभाग II : गणित

प्रश्न १६: झुरळाला पाय किती ?

अचूक पर्याय: २) सहा

स्पष्टीकरण: शास्त्रीयदृष्ट्या झुरळ या कीटकाला सहा पाय असतात.

प्रश्न १७: खालीलपैकी सर्वात जास्त उत्तर कोणाचे येईल ?

अचूक पर्याय: ४) १० + ८

स्पष्टीकरण: १०+८=१८ हे उत्तर इतर पर्यायांपेक्षा (११ + ६ = १७, ९+४=१३, ८+५=१३ ) मोठे आहे.

प्रश्न १८: हा बाण कोणत्या बाजूला वळला आहे?

अचूक पर्याय: १) डावीकडे

स्पष्टीकरण: बाणाचे टोक डावी दिशेकडे निर्देश करत आहे.

प्रश्न १९: चौकटीत कोणती संख्या येईल? (☐ - ४ = ८) 

अचूक पर्याय: २) १२

स्पष्टीकरण: १२ - ४ = ८ होते, म्हणून रिकाम्या चौकटीत १२ येईल.

प्रश्न २०: ६३ पेक्षा मोठी संख्या कोणती ?

अचूक पर्याय: ३) ऐंशी

स्पष्टीकरण: ऐंशी (८०) ही संख्या ६३ पेक्षा मोठी आहे, तर इतर सर्व संख्या लहान आहेत.

प्रश्न २१: सुजयकडे १० फुगे होते. त्यातील एक दशक फुगे फुटले तर त्याच्याकडे किती फुगे शिल्लक राहिले?

अचूक पर्याय: १) ०

स्पष्टीकरण: एक दशक म्हणजे १०. १० फुगे होते आणि १० ही फुटले, म्हणजे सुजयकडे ० फुगे उरले.

प्रश्न २२: चित्रातील सर्वात जड कोण ?

अचूक पर्याय: २) इतर पर्यायांपेक्षा सर्वाधिक पाणी असलेला पर्याय.

प्रश्न २३: चित्रात त्रिकोण किती आहेत ?

अचूक पर्याय: १) ८

स्पष्टीकरण: दिलेल्या आकृतीचे निरीक्षण केल्यास त्यात एकूण ८ त्रिकोण दिसून येतात.

प्रश्न २४: एक अंकी सर्वात मोठ्या संख्येमध्ये ५ मिळवले तर उत्तर किती येईल?

अचूक पर्याय: ३) १४

स्पष्टीकरण: एक अंकी सर्वात मोठी संख्या ९ आहे; ९ + ५ = १४.

प्रश्न २५: खालील आकृतीबंध पूर्ण करा. (त्रिकोण, गोल, स्टार...) 

अचूक पर्याय: १) गोल

स्पष्टीकरण: आकृतीबंधाच्या क्रमानुसार (त्रिकोण -> गोल -> स्टार) पुन्हा गोल येईल.

प्रश्न २६: खालीलपैकी १० रुपये कोणते होतील ?

अचूक पर्याय: ४) ५ +२+२+१ रुपयांची नाणी

स्पष्टीकरण: +२+२+१ रुपयांची नाणी =  १० होतात.

प्रश्न २७: दादांनी १४ वह्या व ७ पेन आणले, तर दोन्ही मिळून किती वस्तू आणल्या ?

अचूक पर्याय: ३) २१

स्पष्टीकरण: वह्या आणि पेन यांची बेरीज केल्यास १४ + ७ = २१ येते.

प्रश्न २८: ८, ५ या अंकापासून सर्वात मोठी कोणती संख्या तयार होईल?

अचूक पर्याय: ४) ८५

स्पष्टीकरण: मोठा अंक (८) दशकाच्या स्थानी आणि लहान अंक (५) एककाच्या स्थानी ठेवल्यास ८५ ही मोठी संख्या मिळते.

प्रश्न २९: खालीलपैकी योग्य जोडी निवडा.

अचूक पर्याय: १) चार दशक दोन एकक = ४२

स्पष्टीकरण: ४ दशक (४०) आणि २ एकक म्हणजे ४२, ही जोडी अचूक आहे.

प्रश्न ३०: उद्या सोमवार असेल तर काल कोणता वार होता ?

अचूक पर्याय: १) शनिवार

स्पष्टीकरण: उद्या सोमवार आहे म्हणजे आज रविवार आहे; म्हणून काल 'शनिवार' होता.

विभाग III : इंग्रजी

प्रश्न ३१: गटातील वेगळ्या इंग्रजी ध्वनीने सुरु होणारे चित्र ओळखा.

अचूक पर्याय: १)

स्पष्टीकरण: इतर सर्व चित्रे 'D' अक्षराच्या आवाजापासून (Dog, Duck, Doll) सुरू होतात, तर १ क्रमांकाचे चित्र वेगळे आहे.

प्रश्न ३२: चित्रातील वस्तूचे बरोबर इंग्रजी स्पेलिंग ओळखा. (पंख) 

अचूक पर्याय: ३) Fan

स्पष्टीकरण: पंख्याला इंग्रजीत 'Fan' असे म्हणतात.

प्रश्न ३३: खालील पर्यायातून इंग्रजी शब्द ओळखा.

अचूक पर्याय: ४) फादर (Father)

स्पष्टीकरण: आई, बाबा आणि आजोबा हे मराठी शब्द आहेत, तर फादर हा इंग्रजी शब्द आहे.

प्रश्न ३४: सोबतचे चित्र कोणते आहे ? (बोट) 

अचूक पर्याय: १) boat 

स्पष्टीकरण: चित्रात बोट दिसत आहे, ज्याला इंग्रजीत 'boat' म्हणतात.

प्रश्न ३५: 'star' या शब्दात खालीलपैकी कोणते अक्षर नाही ?

अचूक पर्याय: ३) k

स्पष्टीकरण: S-T-A-R या स्पेलिंगमध्ये 'k' हे अक्षर येत नाही.

प्रश्न ३६: गटातील वेगळा पर्याय ओळखा.

अचूक पर्याय: ३) red

स्पष्टीकरण: Ox, Cat आणि Dog हे प्राण्यांची नावे आहेत, तर 'Red' हे रंगाचे नाव आहे.

प्रश्न ३७: पुढील चित्रात किती Star (स्टार) आहेत ?

अचूक पर्याय: १) Four 

स्पष्टीकरण: दिलेल्या आकृतीत चांदण्या (Stars) मोजल्यास त्यांची संख्या ४ (four) भरते.

प्रश्न ३८: माझा रंग काळा, मी जंगलातील सर्वात धिप्पाड प्राणी, सांगा पाहू मी कोण ?

अचूक पर्याय: ४) elephant (हत्ती)

स्पष्टीकरण: काळ्या रंगाचा आणि धिप्पाड असा जंगलातील प्राणी 'Elephant' (हत्ती) आहे.

प्रश्न ३९: 'फ' आवाजाचे अक्षर कोणते ?

अचूक पर्याय: २) f

स्पष्टीकरण: इंग्रजी मुळाक्षरातील 'f' चा उच्चार 'फ' असा होतो.

प्रश्न ४०: हाताला इंग्रजीत काय म्हणतात ?

अचूक पर्याय: २) hand

स्पष्टीकरण: मानवी शरीराच्या हाताच्या भागाला इंग्रजीमध्ये 'Hand' म्हणतात.

विभाग IV : बुध्दिमत्ता चाचणी

प्रश्न ४१: गटात न बसणारे पद ओळखा.

अचूक पर्याय: ४) खार

स्पष्टीकरण: मोगरा, गुलाब आणि रातराणी ही फुलांची नावे आहेत, तर 'खार' हा प्राणी आहे.

प्रश्न ४२: गटात न बसणारी आकृती ओळखा.

अचूक पर्याय: ३)

स्पष्टीकरण: पर्याय क्रमांक तीन मध्ये दोन वर्तुळ रंगवलेले आहेत. इतर पर्याय एक वर्तुळ रंगवलेले आहे.

प्रश्न ४३: खालीलपैकी योग्य कृती ओळखा.

अचूक पर्याय: २) दररोज अभ्यासाला बसतो.

स्पष्टीकरण: दिलेल्या पर्यायांपैकी दररोज अभ्यास करणे ही एकमेव चांगली आणि शिस्तप्रिय कृती आहे.

प्रश्न ४४: दिलेल्या अंकमालेत कोणता अंक सर्वात कमी वेळा आला आहे ?

अचूक पर्याय: १) ६

स्पष्टीकरण: दिलेल्या अंकमालेत ६ हा अंक फक्त १ वेळा आला आहे, तर इतर अंक अधिक वेळा आले आहेत.

प्रश्न ४५: जर आंबा : एक बी तर 

 अनेक बिया: ?

अचूक पर्याय: ३) कलिंगड

स्पष्टीकरण: आंब्यामध्ये एकच कोय (बी) असते, तर कलिंगडामध्ये खूप साऱ्या बिया असतात.

प्रश्न ४६: गटाशी जुळणारे पद ओळखा. (सायकल, रेल्वे, विमान...) 

अचूक पर्याय: ४) होडी

स्पष्टीकरण: सायकल, रेल्वे आणि विमान ही सर्व वाहतुकीची साधने आहेत, म्हणून होडी हे साधन या गटाशी जुळते.

प्रश्न ४७: शाळा सुटल्यावर तुमच्या बाटलीतील पाणी काय कराल ?

अचूक पर्याय: ३) कुंडीत घालणार.

स्पष्टीकरण: पाण्याचा अपव्यय टाळून ते झाडांच्या कुंडीत टाकणे ही जबाबदार नागरिक म्हणून योग्य कृती आहे.

प्रश्न ४८: क्रमाने येणारा शब्द ओळखा. (वजन, नयन, नख...) 

अचूक पर्याय: ३) खराटा

स्पष्टीकरण: शब्दांच्या शेवटच्या अक्षरापासून पुढचा शब्द सुरू होत आहे (वजन -> नयन -> नख); म्हणून ' ख' ने सुरू होणारा शब्द 'खराटा' येईल.

प्रश्न ४९: जर ११ : २ तर ३३ : ?

अचूक पर्याय: २) ६

स्पष्टीकरण: येथे अंकांची बेरीज केली आहे (१+१=२), म्हणून ३+३=६ येईल.

प्रश्न ५०: दिलेल्या आकृतीशी तंतोतंत जुळणारी आकृती ओळखा.

अचूक पर्याय: २)

स्पष्टीकरण: पर्याय २ मधील आकृतीचे सर्व भाग मुख्य आकृतीशी पूर्णपणे जुळतात.