प्र. क्र. १ ते ३ साठी सूचना : सुसंगत वाक्याचा परिच्छेद पूर्ण करा.
१) चैत्र महिन्यात .......... हा सण साजरा करतात.
१) गुढीपाडवा ✅
२) अक्षयतृतीया
३) धुलीवंदन
४) नागपंचमी
स्पष्टीकरण: चैत्र महिन्याच्या शुद्ध प्रतिपदेला गुढीपाडवा साजरा केला जातो. हा मराठी नववर्षाचा प्रारंभ असतो.
२) सर्वजण .......... उभारतात.
१) पताका
२) होळी
३) वारूळ
४) गुढी ✅
स्पष्टीकरण: गुढीपाडव्यानिमित्त प्रत्येक घरासमोर गुढी उभारली जाते. ती शुभत्व आणि विजयाचे प्रतीक आहे.
३) हा दिवस .......... दिवस म्हणून साजरा करतात.
१) शांतता दिवस
२) मराठी नववर्ष दिवस ✅
३) हुतात्मा दिवस
४) शौर्य दिवस
स्पष्टीकरण: गुढीपाडवा हा मराठी नववर्षाचा पहिला दिवस मानला जातो.
प्र. क्र. ४ ते ६ साठी सूचना : सुसंगत वाक्याचा परिच्छेद पूर्ण करा.
४) .......... हा दिवस शिक्षक दिन म्हणून साजरा करतात.
१) १४ नोव्हेंबर
२) ५ सप्टेंबर ✅
३) २८ फेब्रुवारी
४) ११ नोव्हेंबर
स्पष्टीकरण: डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांच्या जन्मदिनी, ५ सप्टेंबरला शिक्षक दिन साजरा होतो.
५) हा दिवस .......... यांचा जन्मदिन आहे.
१) डॉ. सी. व्ही. रामन यांचा
२) डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांचा ✅
३) मौलाना आझाद यांचा
४) पं. जवाहरलाल नेहरू यांचा
स्पष्टीकरण: शिक्षक दिनाचे औचित्य डॉ. राधाकृष्णन यांच्या स्मरणार्थ आहे.
६) ते स्वतंत्र भारताचे दुसरे .......... होते.
१) सरन्यायाधीश
२) राष्ट्रपती ✅
३) शिक्षणमंत्री
४) पंतप्रधान
स्पष्टीकरण: डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन हे भारताचे दुसरे राष्ट्रपती होते.
प्र. क्र. ७ ते ९ साठी सूचना : सुसंगत वाक्याचा परिच्छेद पूर्ण करा.
७) ११ नोव्हेंबर हा दिवस .......... म्हणून साजरा करतात.
१) शिक्षण दिन ✅
२) शिक्षक दिन
३) विद्यार्थी दिन
४) वाचन प्रेरणा दिन
स्पष्टीकरण: मौलाना अब्दुल कलाम आझाद यांच्या जन्मदिनानिमित्त शिक्षण दिन साजरा केला जातो.
८) हा दिवस .......... यांचा जन्मदिन आहे.
१) मौलाना अब्दुल कलाम आझाद ✅
२) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर
३) डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम
४) पं. जवाहरलाल नेहरू
स्पष्टीकरण: ११ नोव्हेंबर हा भारताचे पहिले शिक्षणमंत्री मौलाना आझाद यांचा जन्मदिन आहे.
९) ते स्वतंत्र भारताचे पहिले .......... होते.
१) उपपंतप्रधान
२) शिक्षणमंत्री ✅
३) गृहमंत्री
४) राष्ट्रपती
स्पष्टीकरण: मौलाना अब्दुल कलाम आझाद हे भारताचे पहिले शिक्षणमंत्री होते.
१०) वादळामुळे आलेला .......... आईने गोळा केला. रिकाम्या जागी योग्य शब्द भरा..
१) प्लॅस्टीक साहित्य
२) कचरा
३) पालापाचोळा ✅
४) केर
स्पष्टीकरण: वादळानंतर झाडांची पाने, फांद्या इत्यादी पालापाचोळा पडतो.
११) एका संगणकावरील माहिती दुसऱ्या संगणकाला उपलब्ध करून देण्याचे साधन —
१) फॅक्स
२) मॉनिटर
३) मोडेम ✅
४) रॅम
स्पष्टीकरण: मोडेम माहिती नेटवर्कद्वारे पाठवतो किंवा प्राप्त करतो.
१२) खालील वाक्य पूर्ण करण्यासाठी योग्य नसलेला पर्याय निवडा :
दिपालीचे डोळे हरिणीसारखे होते म्हणून तिला सर्वजण _______ म्हणायचे.
१) हरिणाक्षी
२) मृगनयना
३) कामाक्षी ✅
४) मृगाक्षी
स्पष्टीकरण: कामाक्षी हा हरिणीसारख्या डोळ्यांशी संबंधित शब्द नाही.
१३) मॉनिटर या शब्दाचा मराठी अर्थ कोणता?
१) दृश्यपटल ✅
२) क्ष-किरण
३) शस्त्रक्रिया
४) जाळे
स्पष्टीकरण: मॉनिटरवर संगणकातील दृश्य माहिती दिसते, म्हणून “दृश्यपटल”.
१४) वाक्याचा अर्थ पूर्ण करणारा .......... शब्द असतो.
१) नाम
२) सर्वनाम
३) क्रियापद ✅
४) प्रकाशन
स्पष्टीकरण: वाक्यात क्रिया दाखवणारा शब्द म्हणजे क्रियापद.
१५) प्रोजेक्टर या शब्दाचा योग्य पर्याय —
१) संगणक
२) प्रक्षेपक ✅
३) उपग्रह
४) टीव्ही
स्पष्टीकरण: प्रोजेक्टर म्हणजे प्रतिमा भिंतीवर किंवा पडद्यावर प्रक्षेपित करणारे साधन.
१६) पुढील पर्यायातील चुकीची जोडी कोणती?
१) वर्ड – पक्षी ✅
२) व्हायरस – विषाणू
३) रेंज – पल्ला/टप्पा
४) अंपायर – पंच
स्पष्टीकरण: “वर्ड” म्हणजे शब्द, पक्षी नव्हे.
१७) संगणकावरील माहितीचे व्यवस्थापन व नियंत्रण करणारे साधन कोणते?
१) कीबोर्ड
२) माउस
३) सीपीयू ✅
४) स्कॅनर
स्पष्टीकरण: CPU म्हणजे संगणकाचा मेंदू, जो सर्व माहिती नियंत्रित करतो.
१८) भारतातील सर्वोच्च नागरी पुरस्कार .......... आहे.
१) भारतरत्न ✅
२) साहित्य अकादमी
३) शौर्य
४) नोबेल
स्पष्टीकरण: भारतरत्न हा देशातील सर्वोच्च नागरी सन्मान आहे.
१९) सुहासने केलेल्या आदरतिथ्याबद्दल आलेल्या .......... त्याचे कौतुक केले.
१) नातेवाईकांनी
२) पाहुण्यांनी ✅
३) कलाकारांनी
४) वन्हाडी मंडळींनी
स्पष्टीकरण: आदरतिथ्य पाहुण्यांबद्दल केले जाते, त्यामुळे हा योग्य पर्याय.
२०) वेब या इंग्रजी शब्दाचा मराठी समानार्थी शब्द कोणता?
१) जाळे ✅
२) तापमान
३) संकेतस्थळ
४) भ्रमणध्वनी
स्पष्टीकरण: वेब म्हणजे इंटरनेटवरील माहितीचे जाळे.
२१) पुढील पर्यायातील चुकीची जोडी निवडा.
१) नर्स – परिचारिका
२) पेपर – प्रकाशन ✅
३) सिस्टीम – प्रणाली
४) डॉक्टर – वैद्य
स्पष्टीकरण: “पेपर” म्हणजे लेख/पत्र, “प्रकाशन” नव्हे.
२२) गटात न बसणारा शब्द निवडा.
१) पेपर ✅
२) रॅम
३) मॉनिटर
४) सीपीयू
स्पष्टीकरण: रॅम, मॉनिटर, सीपीयू हे संगणकाचे भाग आहेत, पेपर नाही.
२३) टेपरेकॉर्ड या शब्दाचा मराठी पर्याय —
१) ध्वनीमुद्रक ✅
२) ध्वनीक्षेपक
३) तबकडी
४) ध्वनीयंत्र
स्पष्टीकरण: टेपरेकॉर्ड म्हणजे ध्वनी रेकॉर्ड करणारे साधन — ध्वनीमुद्रक.
२४) खाली दिलेल्या वाक्यातील चुकीचा भाग ओळखा :
घरोघरी / मातीच्या / गॅस / चुली
१) मातीच्या
२) गॅस ✅
३) घरोघरी
४) चुली
स्पष्टीकरण: “मातीच्या गॅस चुली” असा वापर चु
कीचा आहे; गॅस चुली मातीच्या नसतात.
२५) सॅटेलाइट या शब्दाचा अर्थ —
१) प्रक्षेपक
२) उपग्रह ✅
३) चित्रफित
४) ग्रह
स्पष्टीकरण: सॅटेलाइट म्हणजे उपग्रह — पृथ्वीभोवती फिरणारे उपकरण.

No comments:
Post a Comment