Monday, 10 November 2025

साप्ताहिक चाचणी क्र. १२ ची स्पष्टीकरणासह उत्तर सूची


प्र. क्र. १ ते ३ साठी सूचना : सुसंगत वाक्याचा परिच्छेद पूर्ण करा.

१) चैत्र महिन्यात .......... हा सण साजरा करतात.

१) गुढीपाडवा ✅

२) अक्षयतृतीया

३) धुलीवंदन

४) नागपंचमी

स्पष्टीकरण: चैत्र महिन्याच्या शुद्ध प्रतिपदेला गुढीपाडवा साजरा केला जातो. हा मराठी नववर्षाचा प्रारंभ असतो.


२) सर्वजण .......... उभारतात.

१) पताका

२) होळी

३) वारूळ

४) गुढी ✅

स्पष्टीकरण: गुढीपाडव्यानिमित्त प्रत्येक घरासमोर गुढी उभारली जाते. ती शुभत्व आणि विजयाचे प्रतीक आहे.


३) हा दिवस .......... दिवस म्हणून साजरा करतात.

१) शांतता दिवस

२) मराठी नववर्ष दिवस ✅

३) हुतात्मा दिवस

४) शौर्य दिवस

स्पष्टीकरण: गुढीपाडवा हा मराठी नववर्षाचा पहिला दिवस मानला जातो.


प्र. क्र. ४ ते ६ साठी सूचना : सुसंगत वाक्याचा परिच्छेद पूर्ण करा.


४) .......... हा दिवस शिक्षक दिन म्हणून साजरा करतात.

१) १४ नोव्हेंबर

२) ५ सप्टेंबर ✅

३) २८ फेब्रुवारी

४) ११ नोव्हेंबर

स्पष्टीकरण: डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांच्या जन्मदिनी, ५ सप्टेंबरला शिक्षक दिन साजरा होतो.


५) हा दिवस .......... यांचा जन्मदिन आहे.

१) डॉ. सी. व्ही. रामन यांचा

२) डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांचा ✅

३) मौलाना आझाद यांचा

४) पं. जवाहरलाल नेहरू यांचा

स्पष्टीकरण: शिक्षक दिनाचे औचित्य डॉ. राधाकृष्णन यांच्या स्मरणार्थ आहे.


६) ते स्वतंत्र भारताचे दुसरे .......... होते.

१) सरन्यायाधीश

२) राष्ट्रपती ✅

३) शिक्षणमंत्री

४) पंतप्रधान

स्पष्टीकरण: डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन हे भारताचे दुसरे राष्ट्रपती होते.



प्र. क्र. ७ ते ९ साठी सूचना : सुसंगत वाक्याचा परिच्छेद पूर्ण करा.


७) ११ नोव्हेंबर हा दिवस .......... म्हणून साजरा करतात.

१) शिक्षण दिन ✅

२) शिक्षक दिन

३) विद्यार्थी दिन

४) वाचन प्रेरणा दिन

स्पष्टीकरण: मौलाना अब्दुल कलाम आझाद यांच्या जन्मदिनानिमित्त शिक्षण दिन साजरा केला जातो.


८) हा दिवस .......... यांचा जन्मदिन आहे.

१) मौलाना अब्दुल कलाम आझाद ✅

२) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर

३) डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम

४) पं. जवाहरलाल नेहरू

स्पष्टीकरण: ११ नोव्हेंबर हा भारताचे पहिले शिक्षणमंत्री मौलाना आझाद यांचा जन्मदिन आहे.


९) ते स्वतंत्र भारताचे पहिले .......... होते.

१) उपपंतप्रधान

२) शिक्षणमंत्री ✅

३) गृहमंत्री

४) राष्ट्रपती

स्पष्टीकरण: मौलाना अब्दुल कलाम आझाद हे भारताचे पहिले शिक्षणमंत्री होते.


१०) वादळामुळे आलेला .......... आईने गोळा केला. रिकाम्या जागी योग्य शब्द भरा..

१) प्लॅस्टीक साहित्य

२) कचरा

३) पालापाचोळा ✅

४) केर

स्पष्टीकरण: वादळानंतर झाडांची पाने, फांद्या इत्यादी पालापाचोळा पडतो.


११) एका संगणकावरील माहिती दुसऱ्या संगणकाला उपलब्ध करून देण्याचे साधन —

१) फॅक्स

२) मॉनिटर

३) मोडेम ✅

४) रॅम

स्पष्टीकरण: मोडेम माहिती नेटवर्कद्वारे पाठवतो किंवा प्राप्त करतो.


१२) खालील वाक्य पूर्ण करण्यासाठी योग्य नसलेला पर्याय निवडा :

दिपालीचे डोळे हरिणीसारखे होते म्हणून तिला सर्वजण _______ म्हणायचे.

१) हरिणाक्षी

२) मृगनयना

३) कामाक्षी ✅

४) मृगाक्षी

स्पष्टीकरण: कामाक्षी हा हरिणीसारख्या डोळ्यांशी संबंधित शब्द नाही.


१३) मॉनिटर या शब्दाचा मराठी अर्थ कोणता?

१) दृश्यपटल ✅

२) क्ष-किरण

३) शस्त्रक्रिया

४) जाळे

स्पष्टीकरण: मॉनिटरवर संगणकातील दृश्य माहिती दिसते, म्हणून “दृश्यपटल”.


१४) वाक्याचा अर्थ पूर्ण करणारा .......... शब्द असतो.

१) नाम

२) सर्वनाम

३) क्रियापद ✅

४) प्रकाशन

स्पष्टीकरण: वाक्यात क्रिया दाखवणारा शब्द म्हणजे क्रियापद.


१५) प्रोजेक्टर या शब्दाचा योग्य पर्याय —

१) संगणक

२) प्रक्षेपक ✅

३) उपग्रह

४) टीव्ही

स्पष्टीकरण: प्रोजेक्टर म्हणजे प्रतिमा भिंतीवर किंवा पडद्यावर प्रक्षेपित करणारे साधन.


१६) पुढील पर्यायातील चुकीची जोडी कोणती?

१) वर्ड – पक्षी ✅

२) व्हायरस – विषाणू

३) रेंज – पल्ला/टप्पा

४) अंपायर – पंच

स्पष्टीकरण: “वर्ड” म्हणजे शब्द, पक्षी नव्हे.


१७) संगणकावरील माहितीचे व्यवस्थापन व नियंत्रण करणारे साधन कोणते?

१) कीबोर्ड

२) माउस

३) सीपीयू ✅

४) स्कॅनर

स्पष्टीकरण: CPU म्हणजे संगणकाचा मेंदू, जो सर्व माहिती नियंत्रित करतो.


१८) भारतातील सर्वोच्च नागरी पुरस्कार .......... आहे.

१) भारतरत्न ✅

२) साहित्य अकादमी

३) शौर्य

४) नोबेल

स्पष्टीकरण: भारतरत्न हा देशातील सर्वोच्च नागरी सन्मान आहे.


१९) सुहासने केलेल्या आदरतिथ्याबद्दल आलेल्या .......... त्याचे कौतुक केले.

१) नातेवाईकांनी

२) पाहुण्यांनी ✅

३) कलाकारांनी

४) वन्हाडी मंडळींनी

स्पष्टीकरण: आदरतिथ्य पाहुण्यांबद्दल केले जाते, त्यामुळे हा योग्य पर्याय.


२०) वेब या इंग्रजी शब्दाचा मराठी समानार्थी शब्द कोणता?

१) जाळे ✅

२) तापमान

३) संकेतस्थळ

४) भ्रमणध्वनी

स्पष्टीकरण: वेब म्हणजे इंटरनेटवरील माहितीचे जाळे.


२१) पुढील पर्यायातील चुकीची जोडी निवडा.

१) नर्स – परिचारिका

२) पेपर – प्रकाशन ✅

३) सिस्टीम – प्रणाली

४) डॉक्टर – वैद्य

स्पष्टीकरण: “पेपर” म्हणजे लेख/पत्र, “प्रकाशन” नव्हे.


२२) गटात न बसणारा शब्द निवडा.

१) पेपर ✅

२) रॅम

३) मॉनिटर

४) सीपीयू

स्पष्टीकरण: रॅम, मॉनिटर, सीपीयू हे संगणकाचे भाग आहेत, पेपर नाही.


२३) टेपरेकॉर्ड या शब्दाचा मराठी पर्याय —

१) ध्वनीमुद्रक ✅

२) ध्वनीक्षेपक

३) तबकडी

४) ध्वनीयंत्र

स्पष्टीकरण: टेपरेकॉर्ड म्हणजे ध्वनी रेकॉर्ड करणारे साधन — ध्वनीमुद्रक.


२४) खाली दिलेल्या वाक्यातील चुकीचा भाग ओळखा :

घरोघरी / मातीच्या / गॅस / चुली

१) मातीच्या

२) गॅस ✅

३) घरोघरी

४) चुली

स्पष्टीकरण: “मातीच्या गॅस चुली” असा वापर चु

कीचा आहे; गॅस चुली मातीच्या नसतात.


२५) सॅटेलाइट या शब्दाचा अर्थ —

१) प्रक्षेपक

२) उपग्रह ✅

३) चित्रफित

४) ग्रह

स्पष्टीकरण: सॅटेलाइट म्हणजे उपग्रह — पृथ्वीभोवती फिरणारे उपकरण.

No comments:

Post a Comment